رفتار گوگل با سایت ها زمان قطع اینترنت + اقدامات فوری

این روزها بعد از قطعی طولانی مدت اینترنت بین الملل، با پوست و استخوان درک کردیم که اینترنت دیگه ابزاری برای سرگرمی و برقراری ارتباط نیست بلکه به یک عنصر حیاتی برای ادامه بقای کسب و کارهای امروزی تبدیل شده و حتی بخش اعظمی از زندگی روزانه ما رو هم دربر میگیره. اغب مدیران و صاحبان کسب و کارهای اینترنتی با یک نگرانی مواجه هستن، اینکه گوگل به عنوان بزرگ ترین و محبوب ترین موتورجستجوی جهانی در ارتباط با وبسایت های ایرانی چه واکنشی نشون میده؟ و ما به عنوان صاحب کسب و کار در زمان ملی شدن اینترنت باید چه اقداماتی داشته باشیم تا سریعا از این چالش بزرگ جان سال به در ببریم و تا حد امکان تلاش کنیم آسیب ها رو به حداقل برسونیم…

نگاه ربات های گوگل به وبسایت ها زمان ملی شدن اینترنت

زیرساخت سایت باید بررسی و مدیریت بشه. این قائده در مورد هر دو هاست ایران و خارج صدق میکنه حتی وبسایت هایی که روی هاست خارجی میزبانی میشن به دلیل عدم دریافت ترافیک از کاربران داخلی و عدم دریافت سیگنال های مبنی بر تعاملات کاربران، دچار تغییرات میشن. در واقع این بحران بزرگی برای وبسایت های داخلی و خارجی محسوب میشه تبعات برای وبسایت های داخلی به شکل زیر هست:

در ادامه واکنش گوگل را با هم بررسی میکنیم تا ضمن شفاف سازی شرایط، بتونیم برای آینده کسب و کار تصمیم مناسب تری بگیریم.

فاز اول: قطع شدن اینترنت و عدم دسترسی (چند ساعت تا چند روز)

سوال اصلی اینجاست که گوگل در ساعات اولیه قطعی اینترنت چه واکنشی به وبسایت ها نشون میده؟ چطور عمل میکنه و ما برای مدیریت این بحران باید چه واکنشی نشون بدیم؟

• عدم بروزرسانی اطلاعات وبسایت ها: گوگل معمولا بر اساس سیگنال ها و درخواست های کاربران، وضعیت سایت ها و صفحات رو رصد میکنه پس وقتی اینترنت قطع میشه این سیگنال ها شدیدا کاهش پیدا میکنن و در بدترین حالت ممکن، به صفر میرسن.
• توقف ایندکسینگ: به خاطر عدم دسترسی ربات های گوگل به سرورها، فرایند ایندکس هم متوقف میشه و رتبه ها بروز نمیشن.
• اعلان و هشدار: اصولا در وضعیت های بحرانی، زمانی که وبسایت ها برای مدت زمان طولانی در دسترس نیستن آمار و اطلاعاتی مربوط به خطاهای فنی مرتبط با سایت، اعلان های عدم دسترسی و… داخل ابزارهای وبسمتری از جمله گوگل سرچ کنسول به ثبت میرسن در واقع گوگل در تلاشه رویدادهای اولیه رو به ثبت برسونه (این موضوع در شرایط ویژه اتفاق میفته).

در این مرحله مهم ترین عکس العمل گوگل اینه که وضعیت وبسایت را در حالت عدم دسترسی در نظر میگیره و فرایند ایندکسینگ را متوقف میکنه. به صورت شفاف تر گوگل وبسایت ها را رصد میکنه و متوجه عدم دسترسی به اون ها میشه. به مرور وقتی محتوایی روی سایت منتشر میکنید به دلیل عدم دسترسی ربات ها برای دیسکاوری و خزش، مرحله ای به نام ایندکس هم عملا وجود نداره! پس با بحرانی به نام توقف ایندکسینگ مواجه میشیم عموم کسب و کارها در همین مرحله اول، محتواگذاری رو متوقف میکنن.

فاز دوم: تغییرات جدی در نتایج جستجوی گوگل و افت ورودی وبسایت ها (هفته ها و ماه ها)

• تغییراتی در روند خزش سایت ها: به دلیل عدم دسترسی به وبسایت ها سرعت خزش کم میشه و سایت ها با افت رتبه همراه هستن.
• تغییر در نتایج سرپ و محدود کردن نتایج جستجو: خزنده های گوگل به وبسایت ها و محتوای اون ها دسترسی ندارن بنابراین وضعیت این سایت ها بروز نمیشه و خرش ها ناکام میمانند و محتوای جدیدی ایندکس نمیشه پس طبیعتا نتایج سرپ هم دستخوش تغییرات میشه.
• تغییر در نمایش نتایج در مقیاس جهانی: بنابر دسترسی گوگل به سرورها و موقعیت اون ها، نتایجی که در موتورجستجوی گوگل ظاهر میشن هم تغییر خواهد کرد.

خطاهای 5xx و timeout

ربات های گوگل یا اصطلاحا Googlebot، سعی میکنن سایت شما را کراول کنن ولی با یک مانع بزرگ به نام قطعی اینترنت مواجه میشن و هیچ دسترسی برای بررسی و خزش ندارن از طرفی در این مرحله خطاهای مختلفی بروز میکنه که رایج‌ ترین اون ها سری خطاهای 500 و Timeout Errors هستن.

• خطاهای 5xx Server Errors: یعنی مشکلی سمت سرور رخ داده. خطاهایی مثل 500 Internal Server Error یا 503 Service Unavailable زمانی نمایش داده میشه که سرور قادر به پاسخگویی به درخواست ها نباشه.
• Timeout Errors: زمانی رخ میده که پس از گذشت زمان مشخصی، پاسخی از سرور دریافت نمیشه.

فاز سوم: مدیریت شرایط از سمت گوگل

باتوجه به اینکه اختلالات به صورت جمعی اتفاق میفته و تعداد زیادی (بیش از میلیون ها وبسایت) با این شرایط دست و پنجه نرم میکنن، از طرفی گوگل وضعیت جهانی را پایش میکنه و متوجه هست که چه مناطقی و چه سرورهایی دچار اختلال هستن و بین قطعی که از سمت سرور میزبان رخ داده باشه و قطعی که به صورت سراسری و ملی رخ میده تمایز قائل میشه این یکی از هوشمندانه ترین تاکتیک های گوگل هست تا ضمن حفظ ارزش وبسایت ها، منابعی که واقعا باکیفیت هستن را از دست نده!

سطح آسیب پذیری وبسایت ها

وقتی زیرساخت کل کشور یا بخشی از اون دچار اختلال میشه گوگل از طریق رصد سیگنال های دریافتی، رفتار جمعی کاربران و بررسی نتایج مشابه در نقاط جغرافیایی به این نتیجه میرسه که مشکل از سمت میزبانی و یا وبسایت نیست، بلکه یک رخداد در مقیاس بزرگ برای تعداد زیادی از وبسایت ها اتفاق افتاده بنابراین در چنین شرایطی گوگل واکنش کلی نشون میده اما باز هم وبسایت ها با افت ترافیک و کاهش سیگنال های کاربری مواجه خواهند بود.

آسیب به وبسایت های خبری

در این وبسایت ها، رقابت بر سر زمان انتشار محتوا بسیار زیاده. بنابراین زمان کراول و ایندکس محتوای این نوع وبسایت ها، اهمیت زیادی داره. در زمان اختلالات اینترنتی این قبیل وبسایت ها با افت ترافیک مواجه میشن و آسیب جدی میبینن.

آسیب به وبسایت های فروشگاهی

نقطه عطف وبسایت های فروشگاهی اینه که کاربرانشون رو از بستر موتور جستجوی گوگل دریافت کنن! زمانی که کاربر امکان جستجوی اینترنتی در اختیار نداشته باشه عملا فروش چنین وبسایت هایی به شدت افت میکنه و متاسفانه اون کسب و کار با کاهش درآمد مواجه خواهد شد و بودجه های صرف شده برای محتوا مارکتینگ، برندسازی، سئو و… به هدر میرن.

آسیب به وبسایت های محتوامحور

این نوع وبسایت ها بر پایه تولیدمحتوا در گردش هستن و عموما درآمد خودشون رو با جذب ترافیک و یا انتشار تبلیغات تامین میکنن. این سایت ها هم در زمان اختلالات اینترنتی با کاهش ترافیک و درآمد مواجه هستن.

آسیب به سایر حوزه ها

ارائه خدمات با اختلال جدی مواجه میشه به عنوان مثال برخی برنامه های مرتبط با اینترنت مثل اپلیکیشن ها و بخشی از خدمات وبسایت ها که 100 درصد به اینترنت نیاز دارن دچار بحران میشن بنابراین به استراتژی های ارتباطی جدید نیاز پیدا میکنن.

برخی کاربران به روش های فنی مثل پیاده سازی سیستم GEO-DNS روی آوردن اما این تکنیک هزینه بسیار زیادی برای کسب و کارهای آنلاین داره و اغلب نمیتونن برای مدت زمان زیادی روی این سیستم دوام بیارن از طرفی پیچیدگی های خاص خودش را داره و برای پیاده سازی اون باید از متخصصین فنی کمک گرفت. در هر صورت پیاده سازی این تکنیک به استراتژی کسب و کار شما بستگی داره. گاهی اوغات وقتی اختلالاتی رخ میده که روی طیف جمعی گسترده اثرگذاری داره، هیچکاری نکردن بهترین راهکاره!

فاز چهارم: دسترسی ربات های گوگل به وبسایت ها

• بازگشت خرنده ها: ربات های گوگل مجددا شروع به خزش میکنن و صفحات سایت ها را بررسی میکنن.
• تلاش برای ایندکسینگ: تغییرات وبسایت ها برای مدت زمان زیادی بروز و ثبت نشده بنابراین وقتی ربات ها مجددا شروع به بررسی میکنن، محتوای جدید در صورت امکان ایندکس میشه.
• بازنگری رتبه ها: سایت ها بر سر پس گرفتن جایگاه ها رقابت میکنن تا به تدریج رتبه های قبلی را پس بگیرن. این یک جنگ تمام عیاره!
• تغییر مجدد در نتایج سرپ: تحولات شدیدی توی نتایج سرپ رخ میده ممکنه در بازه زمانی کوتاهی رتبه هاتون رو از دست بدین یا بالعکس روی یکسری از صفحات بازدیدهای چند برابری رو مشاهده کنید پس از مدتی نتایج تثبیت میشن.

اقدامات فوری بعد از اتصال به اینترنت

درنهایت گوگل به وضعیت مناطق جغرافیایی و شبکه اون توجه میکنه و در صورت رفع محدودیت ها، این امکان را فراهم میکنه تا وضعیت سایت ها را به حالت نرمال برگردونه. بعدها، وقتی دسترسی به اینترنت بین الملل مقدور شد میتونید خطاهای ثبت شده در Google Search Console را مشاهده و بررسی کنید. کسب و کارهای اینترنتی باید سریعا عمل کنن تا جایگاهشون رو حفظ یا بهبود ببخشن.

در این مرحله به سرچ کنسول مراجعه و اگر خطایی دریافت کردید اون را رفع کنید. با تولید محتوای اصولی، آپدیت محتواهای پیشین و بهبود کیفیت اون ها، لینک سازی داخلی، افزایش سیگنال های کاربری، بررسی رقبا و داشتن استراتژی قوی میتونید سرعت بازگشت به حالت عادی را افزایش بدید و آسیب های وارده را تا حدی جبران کنید.

نبایدهایی برای کسب و کارهای اینترنتی

بازگشت به حالت نرمال ممکنه هفته ها و حتی ماه ها طول بکشه و برنده کسی هست که علاوه بر داشتن استراتژی اصولی، صبور باشه.