بکاپ آف سایت مقوله جدیدیه که این روزها بعد از بحران های اینترنتی بیش از پیش به گوش همه ما خورده اما بکاپ آف سایت چیه و چه کاربردی داره؟ Offsite Backup چطور تهیه میشه و با بکاپ های معمولی که میگیریم دقیقا چه تفاوتی داره؟ این ها تمامی سوالاتیه که در ذهن همگی ما نقش بسته اما این بار تصمیم داریم خیلی ساده اما کاربردی به اهمیت بکاپ آف سایت به ویژه در زمان جنگ بپردازیم و مزیت های Offsite Backup را با هم بررسی میکنیم. این بکاپ چند تفاوت اساسی با انواع بکاپ های معمول که همیشه میگیریم داره و نیازهای ما در شرایط بحرانی و حساس رو به حداقل میرسونه میشه گفت یکی از بهترین استراتژی ها برای حفط اطلاعات هاستمون محسوب میشه.
بکاپ آف سایت چیه؟
بکاپ آف سایت یعنی شما از اطلاعات مهم سایت نسخه بکاپ تهیه کنید و اون نسخه رو در فضایی غیر از سرور اصلی در خارج از دیتاسنتر فعلیتون نگه دارید. یعنی اگه سایت شما روی یه هاست، سرور یا vps قرار داره، نسخه بکاپ نباید فقط روی همون سرور باشه بلکه باید به یک محل دیگه منتقل بشه مثلا:
- یک سرور دیگه
- یک دیتاسنتر دیگه
- یک فضای ذخیره سازی دیگه
- یا حتی یک هارد امن و مستقل در فضای خارج از سرور اصلی
کلمه آف سایت یعنی خارج از محل اصلی، خارج از سرور اصلی میزبان و خارج از دیتاسنتری که سرورتون داخلش قرار داره. یعنی بکاپ شما در یک فضای دیگه ذخیره میشه تا اگه هر مشکلی برای سرور میزبان پیش اومد، بکاپ شما در فضایی امن و در دسترس قرار داشته باشه و هیچ خطری اون فایل رو تهدید نکنه و از همه مهم تر تحت هر شرایطی در دسترس و قابل دانلود باشه.
اگه بخواهیم یه مثال ملموس بزنیم، باید بگیم که پیش از شرایط جنگی اغلب کسب و کارهای آنلاین که روی سرورهای خارجی میزبانی میشدن از وبسایتشون بکاپ تهیه کرده بودن اما مشکل زمانی پررنگ تر شد که دسترسی افراد به اینترنت بین الملل به یکباره محدود شد و این فایل های بکاپ عملا قابل دانلود نبودن! بنابراین بود و نبود فایل ها در این شرایط حیاتی هیچ فرقی نداشت اما افرادی که فایل های بکاپ رو در فضای دیگه ای مثل فضای هاست دانلود یا سیستم کامپیوتری یا حتی روی سرورهای داخلی ذخیره کرده بودن سریعا سراغ فایل ها رفتن، وبسایتشون رو به ایران انتقال دادن و تمام این مدت سایتشون برای کاربران ایرانی در دسترس قرار داشت. این فقط یک مثال بود وبسایت شما ممکنه با صدها ریسک مواجه بشه که هر کدوم میتونن آینده و سلامت کسب و کارتون رو تهدید کنن مثلا ممکنه سرور میزبان دچار ختلال بشه، قطعی یا خرابی یا حتی سوختگی قطعات سرور، ریسک های بکاپ گیری ناقص، چالش های بکاپ گیری منظم و ذخیره کردن در فضایی مطمئن و… همگی میتونن این روند رو با اختلال همراه کنن.
بنابراین با توجه به توضیحات، اگه بکاپ شما روی همون سروری باشه که سایتتون روی اون میزبانی میشه، نمیشه گفت که این فایل بکاپ آف سایته. وقتی فایل بکاپ خارج از فضای ذخیره سازی سرور اصلی و خارج از اون دیتاسنتر قرار بگیره بهش میگیم بکاپ آف سایت.
چرا داشتن بکاپ آف سایت مهمه؟
فرض کنیم سایت شما روی یه هاست قرار داره اما سرور میزبان خراب میشه، هک میشه، یا اطلاعات سایت از دست میره یا اینکه اصلا دیتاسنتر دچار مشکلاتی مثل قطعی و خرابی قطعات میشه در چنین شرایطی اگه بکاپ وبسایتتون روی همون سرور میزبان قرار داشته باشه عملا نمیشه کاری از پیش برد و بکاپ به دردمون نمیخوره اما تصور کنید توی همچین شرایطی بکاپ روی یک فضای جداگانه باشه دیگه هیچکدوم از این مخاطرات سایتتون رو تهدید نمیکنن اینجاست که اهمیت بکاپ به ویژه بکاپ آف سایت پررنگ تر میشه.
بسیاری از افراد حتی وبمستران تصور میکنن که بکاپ گیری معمول کفایت میکنه اما این طرز فکر بسیار خطرناکه و میتونه آینده کسب و کار رو به نابودی بکشونه.این خطرات که اطلاعات وبسایت شما رو تهدید میکنن اغلب چیزهایی فراتر از خرابی های ساده هستن بنابراین حتما باید فایل بکاپ در فضایی خارج از سرور و حتی دیتاسنتر ذخیره شده باشه.
- هک شدن یا حملات سایبری: ممکنه سرور تحت حملات اینترنتی قرار بگیره و هکر با رمزگذاری دیتا از شما درخواست وجه کنه. اگه فایل بکاپ شما روی همون سرور نگهداری میشه پس دیگه بین پرداخت باج و ادامه کسب و کار باید یکی رو انتخاب کنید!
- خرابی سرور یا دیتاسنتر: گاها سخت افزارهای سرور دچار قطعیف سوختگی یا خرابی میشن یا اینکه ممکنه برق دیتاسنتر برای بازه زمانی طولانی مدت قطع بشه یا حتی یکسری فجایع رخ بده و به زیرساخت فیزیکی دیتاسنتر آسیب برسه در این شرایط اگه بکاپ شما در فضایی خارج از دیتاسنتر نباشه، اطلاعاتتون عملا قابل بازیابی نیست.
- خطاهای انسانی و حذف سهوی هاست و اطلاعات: بارها پیش اومده تغییراتی اعمال کردیم که عملا مفید نبودن و یا به عنوان کاربر سهوا یکسری اطلاعات رو حذف کردیم یا باید سریعا این وضعیت رو به حالت قبل بازگردانی میکردیم توی این وضعیت اگه بکاپی خارج از سرور داشته باشید که ر فضای دیگه ای ذخیره شده باشه سریعا میتونید اطلاعات رو بازگردانی کنید.
- مشکلات نرم افزاری سرور یا آپدیت های ناموفق: بعضا آپدیت سرور میتونه منجر به بروز اختلالات جدی بشه وقتی فایل بکاپ شما خارج از سرور باشه میتونید سریعا سایت رو منتقل کنید.
در بکاپ آف سایت چه اطلاعاتی وجود داره؟
اینکه درون فایل بکاپ چه مواردی وجود داره به تنظیمات سیستم بکاپ گیری بستگی داره اما معمولا موارد زیر داخل فایل های بکاپ وجود دارن:
- فایل های اصلی وبسایت
- دیتابیس ها
- فایل های چند رسانه ای مثل تصاویر و ویدیوهای آپلود شده روی هاست
- گاهی بکاپ ایمیل ها
- تنظیمات گواهی ssl هاست و رکوردهای هاست
- و…
بکاپ آف سایت با بکاپ معمولی چه فرقی داره؟
تفاوت اصلی و اساسی بکاپ آف سایت و بکاپ هایی که به طور معمول از وبسایتتون میگیرید در نحوه بکاپ گیری و محل ذخیره سازی اون ها هست.
بکاپ آف سایت روی سرورهای جداگانه یعنی سروری متفاوت از سرور اصلی میزبان ذخیره میشه و هدف اصلی از تهیه چنین بکاپی اینه که در صورت بروز مشکلات سخت افزاری، فجایع، خطاهای سیستمی، هم شدن، خرابی سرور و… بکاپ سالم و مطمئنی در اختیار شخص باشه اما بکاپ های معمول روی همون سرور اصلی ذخیره میشن و در صورتیکه هرگونه مشکلی برای سرور میزبان پیش بیاد فایل بکاپ هم تحت الشعاع قرار میگیره. این نوع بکاپ ها برای ریستور سایت زمان حذف سهوی اطلاعات، بروز خطا، نیاز به انتقال به هاست دیگه و شرایط معمول مورد استفاده قرار میگیره اما گزینه معقولی برای شرایط بحرانی نیست.
مزیت های بکاپ آف سایت چیه؟
- امنیت اطلاعات: بزرگ ترین مزیت اینه که اطلاعات فقط به یک محل ذخیره سازی وابسته نیستن.
- کاهش ریسک نابودی کامل اطلاعات: اگه سایت، سرور یا هاست از بین بره با نسخه بکاپ که جای دیگه ای ذخیره شده، یه فرصت طلایی برای نجات دارید.
- امکان بازیابی سریع تر بعد از بحران: وقتی یه نسخه سالم و آماده دارید، میتونید خیلی سریع سایت رو به حالت قبلی برگردونید.
- کاهش خسارت مالی: خرابی سایت فقط مسئله فنی نیست بلکه میتونه منجر به از دست رفتن فروش، نارضایتی مشتریان، هدر رفت هزینه سئو و تبلیغات و کاهش اعتبار برند کسب و کارتون بشه.
- محافظت در برابر خطای انسانی: نه فقط حمله اینترنت و خرابی زیرساخت، بلکه اشتباهات سهوی هم با بکاپ قابل جبران هستن.
- سهولت در مهاجرت به هاست دیگه: اگه بخواهید هاست، سرور یا زیرساخت رو تغییر بدید با همین بکاپ سریعا میتونید اقدام کنید و دیگه مشکلاتی مثل ملی شدن اینترنت یا مسدود شدن هاست و… مانعتون نیست.
خلاصه بکاپ آف سایت میتونه جلوی تمام این خطرات رو بگیره به ویژه حالا که در شرایط جنگی به سر میبریم و هر لطه ممکنه تغییراتی در زیرساخت های اینترنتی کشور رخ بده.
بکاپ آف سایت برای قطعی اینترنت یا اختلال زیرساخت هم مفیده؟
اگه بکاپ در یه فضای ذخیره سازی مستقل از سرور اصلی نگهداری بشه و کاملا در دسترس باشه میتونه در بحران های زیرساخت مثل معجزه عمل کنه چون میتونید سریع تر به هاست دیگه ای مهاجرت کنید، از وابستگی به زیرساخت رها میشید و مهم تر از همه خیالتون از بابت امنیت اطلاعاتتون آسوده هست البته بروز بودن بکاپ خیلی اهمیت داره و بکاپ گیری به تنهایی کافی نیست تداوم بکاپ گیری و داشتن برنامه زمانی هم خیلی مهمه.
بکاپ آف سایت برای چه سایت هایی بیشتر توصیه میشه؟
اگر سایت شما یکی از ویژگی های زیر رو داره، باید بکاپ آف سایت را خیلی خیلی جدی بگیرید:
- روزانه اطلاعات جدیدی روی وبسایت شما ثبت میشه.
- روزانه کاربر عضو وبسایت میشه یا خرید انجام میده.
- دیتابیس ها دائما در حال تغییر هستن.
- محتوای متنوع و زیادی روی سایت منتشر میکنید.
- سایت توی کسب درآمد شما تاثیر داره.
- وجود سایت برای برند شما مهمه.
- اطلاعات حساس کاربران رو نگه می دارید.
- درگاه پرداخت، فرم، یا سیستم های متصل به وبسایت دارید.
- بازسازی سایت در صورت خرابی سخت و پرهزینه میشه.
بایدها در مورد بکاپ های سایت
- بکاپ گیری باید به صورت منظم انجام بشه.
- فایل های بکاپ باید در چند فضای ذخیره سازی نگهداری بشن.
- برای بکاپ ها حتما باید تست بازیابی انجام بشه.
- محل نگهداری بکاپ ها امن و مطمئن باشه.
- روند تهیه بکاپ به درستی طی بشه تا نقضی در فایل بکاپ به وجود نیاد.
نبایدهایی در مورد بکاپ گیری از سایت
- هیچوقت نباید فقط به بکاپ های داخل هاست متکی باشید.
- اغلب افراد مرحله تست ریستور رو طی نمیکنن پس ممکنه حین نیاز و ریستور، با بکاپ های ناقص مواجه بشن!
- اکثرا افراد فقط یک نسخه بکاپ تهیه و روی سرور اصلی ذخیره میکنن.
نکته قابل تامل در مورد Offsite Backup
اگه هر کدوم از بندهای بالا شامل حالتون میشه باید با مقوله جدید بکاپ آف سایت دوستی کنید این پروسه میتونه توی ادامه حیات کسب و کارتون نقش بسزایی داشته باشه بکاپ آف سایت به اینکه وبسایت شما وردپرسی هست یا نه هیچ ربطی نداره و همه میتونن از اطلاعات هاستشون بکاپ های آف سایت تهیه کنن. البته اگه مداوم بخواهید با افزونه یا ابزارهای این زمینه کار کنید یکسری دردسر هم براتون پیش میاد مثلا اینکه مرتبا باید فضای ذخیره سازی مقصد رو چک کنید، با هزینه های مازاد دانلود و آپلود بکاپ کنار بیایید و از همه بدتر اینکه سرعت آپلود باید خوب باشه اونم تو شرایط فعلی! مدیریت های پروسه بکاپ گیری و رعایت بازه های زمانی و تست بکاپ و… هم بماند! برای این کار باید یک کارشناس فنی حضور پیدا کنه و تمام تمرکزش رو روی بکاپ گیری و ذخیره اون قرار بده و یک جدول زمان بندی هم داشته باشه و به محض بکاپ گیری جدول زمانی رو تیک بزنه تا همیشه بکاپ های بروز در اختیار داشته باشید.
بکاپ گیری، تست بکاپ، ذخیره سازی فایل ها در فضاهای مختلف و پایبند بودن به زمان بندی بکاپ گیری میتونه کاری زمانبر باش و شما رو بعد از مدتی خسته کنه بنابراین این پروسه رو به دست اشخاص متخصص بسپرید.
استراتژی های عملی برای بکاپ آف سایت
فقط داشتن یک نسخه بکاپ کافی نیست باید این کار رو درست انجام بدید:
- زمان بندی منظم: بکاپها باید به صورت منظم و خودکار تهیه شوند. بسته به میزان تغییرات در سایت شما، این زمانبندی میتواند روزانه، هفتگی، یا حتی چند بار در روز باشد.
- مکان های متعدد: بکاپ خوب فقط روی یک محل متکی نیست. حتی الامکان، بکاپها را در بیش از یک مکان جداگانه ذخیره کنید. مثلاً هم در یک فضای ابری و هم روی یک هارد اکسترنال. این کار شانس بازیابی اطلاعات را دوچندان میکند.
- تست ریستور: مهم ترین بخش اینه که هر چند وقت یکبار نسخه بکاپ رو روی یک فضای آزمایشی ریستور کنید و مطمئن بشید که روند بکاپ گیری درست انجام میشه چون وجود بکاپی که قابل بازیابی نباشه عملا بی فایده هست.
- رمزنگاری بکاپ ها: اگر اطلاعات حساسی دارید حما باید رمزنگاری بشن و فقط خودتون به بکاپ های رمزنگاری شده دسترسی داشته باشید.
- نسخه های متعدد: استراتژی خوب چند نسخه قبلی را نگه میداره تا اگه یکی از بکاپ های ناقص بود بتونید با بررسی نسخه های قبلی به یه نسخه سالم رجوع کنید.
سوالات متداول درباره Offsite Backup
-
بکاپ آف سایت چیه؟
بکاپ آف سایت یعنی نگهداری نسخه پشتیبان سایت در مکانی خارج از سرور اصلی، با این هدف که از خطراتی مثل نابودی اطلاعات در زمان خرابی سرور یا هک شدن اون جلوگیری کنید.
-
مزیت های بکاپ آف سایت چیه؟
هدف اصلی اینه که اگه سرور اصلی به هر دلیلی به مشکلاتی مثل خرابی سخت افزاری، هک شدن، حذف تصادفی اطلاعات، یا حتی فاجعه های غیرمنتظره دچار شد اطلاعات شما همچنان در امان باقی بمونه و بتونید به سرعت سایتتون رو بازیابی کنید.
-
بکاپ آف سایت و بکاپ معمولی چه تفاوتی دارن؟
تفاوت اصلی اینه که بکاپ آف سایت برای بحرانی ترین شرایط برنامه ریزی و ایجاد شده و در فضاهایی خارج از سرور اصلی یا خارج از دیتاسنتر روی هاردهای ذخیره سازی قوی نگهداری میشه تا در شرایط بحرانی سراغش بریم همچنین بکاپ های آف سایت عموما به طور منظم و سیستماتیک تهیه میشن اما بکاپ های معمولی، عموما روی سرور اصلی نگهداری میشن.
سخن آخر
بکاپ آف سایت زمانی ارزش واقعی خودش رو جلوه میده که یه مشکل جدی رخ داده باشه و نسخه پشتیبان که روی سرور اصلی ذخیره کردیم در دسترس قرار نداشته باشه! نگهداری یه نسخه کپی از اطلاعات هاست در یک فضای ذخیره سازی خارج از سرور اصلی و بهتر از اون خارج از دیتاسنتر میزبانی خیال شما از بابت وقوع حوادثی مثل خرابی سخت افزاری، خطاهای انسانی، حملات سایبری یا اتفاقات پیش بینی نشده رو به حداقل میرسونه به همین دلیل اگه پایداری کسب و کار و دسترسی مطمئن به نسخه های بکاپ براتون اهمیت داره میتونید به این استارتژی هوشمندانه تکیه کنید.
